Apr 22, 2020

Đề xuất cấm stablecoin của FSB

Gần đây trang web WJS news đưa thông tin là Hội đồng Ổn định Tài chính (FSB) đề xuất việc kiểm soát và có thể cấm các đồng coin ổn định (stablecoin) hoạt động tự do, không kiểm soát được.

Có ý kiến cho rằng nếu đề xuất này được chấp nhận (mà nhiều khả năng là như vậy) thì nhiều đồng coin (kể cả Bitcoin) sẽ bị tiêu đời và chỉ còn lại có Onecoin thôi. Nếu đúng là chỉ còn lại Onecoin thôi thì quá tuyệt vời, nhưng có phải như vậy không? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu và nhận định vấn đề này qua việc trả lời các câu hỏi.

1. FSB là ai?

FSB (Financial Stability Board) là một tổ chức tư vấn do Ngân hàng thanh toán quốc tế (Bank of Internation Settlement - BIS) tài trợ để tư vấn về các chiến lược, chính sách nhằm ổn định kinh tế thế giới. BIS là một ngân hàng của các ngân hàng trung ương của các nước, nó thực hiện việc thanh toán giữa các ngân hàng TW các nước. Chỉ nghe cái tên thôi cũng đã thấy uy lực của nó thế nào rồi. Còn FSB tuy không có quyền lực gì cụ thể, nó không thể bắt giam, trừng phạt ai cả nhưng thành viên trong FSB là những chuyên gia tài chính hàng đầu thế giới, đại diện của ngân hàng TW và bộ tài chính các nước quan trọng trong G20 và quan chức đại diện của các tổ chức, định chế tài chính của thế giới như Ngân hàng thế giới (WB), Ngân hàng châu Âu (ECB), Ngân hàng thanh toán quốc tế (BIS), Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và Ủy ban châu Âu (EC) vì vậy nếu một điều gì đó được FSB đồng ý thì nó có thể được thực thi ở nhiều nước và các tổ chức tài chính thế giới. Lần này FSB đưa ra kiến nghị với Hội nghị G20 sắp họp ở Nhật và nếu điều này được thông qua thì nó sẽ được áp dụng hầu như trên toàn cầu.


2. Đồng coin ổn định (stablecoin) là gì?

Theo định nghĩa stablecoin là đồng coin (cryptocurrency) mà giá của nó được ổn định nhờ được neo với một giá trị khác (hay được bảo chứng bằng một giá trị khác) ổn định hay ít biến động như tiền (hay một rổ tiền). Thí dụ đồng stablecoin lớn nhất hiện nay với giá trị vốn hóa thị trường hơn 6 tỷ USD là đồng coin USDT (Tether). Tether được neo với đồng USD, giá của nó luôn là 1 USD, tuy nhiên tùy quan hệ cung cầu giá của nó có thể tăng lên hoặc giảm đi một vài phần trăm của xu Mỹ. Vì có giá ổn định nên stablecoin được dùng phổ biến để mua bán các đồng tiền mã hóa khác và là đồng tiền để những trader giữ tài sản khi chưa thực hiện giao dịch mới. Thí dụ trước đây khi muốn buôn bán, đầu cơ một đồng coin X nào đó, ta phải dùng tiền fiat mua Bitcoin, dùng Bitcoin mua đồng X, chờ giá lên bán X lấy Bitcoin rồi bán Bitcoin trở về tiền fiat ban đầu. Quá trình này không những mất thời gian, tốn nhiều lần phí mà còn tiềm ẩn rủi ro là khi đầu cơ đồng X kiếm được chút lời, nhưng khi quay về fiat ban đầu để hiện thực hóa lợi nhuận thì Bitcoin tăng giá và nuốt hết khoản lời đã kiếm được. Còn khi mua USDT thì có thể dùng USDT mua các coin khác, khi lên giá bán đi để quay lại USDT và không lo bất kỳ sự biến động nào. Hiện nay trên thị trường có nhiều chục đồng stable coin trong đó những đồng stable hàng đầu mà FSB điểm mặt chỉ tên trong báo cáo là USDT, USDC, TUSD, PAX và DAI.

Các đồng stablecoin được chia làm hai loại là tập trung (centralized) là do một công ty, tổ chức nào đó đứng ra phát hành, loại này chiếm đa số và loại phân tán, tức phi tập trung (decentralized) không do ai quản lý, loại này không nhiều.

Nếu phân theo giá trị neo (giá trị bảo chứng cho đồng coin) thì có thể chia thành 4 loại:

- Stablecoin neo bằng tiền fiat
- Stablecoin neo bằng kim loại quý (vàng, bạc…)
- Stablecoin neo bằng tiền mã hóa.
- Stablecoin giữ giá bằng thuật toán tự điều chỉnh.

3. Bitcoin và các đồng coin chính trên thị trường có phải stablecoin.

Theo định nghĩa stablecoin phải là đồng tiền có giá ổn định nhờ giá trị của nó được neo vào một giá trị khác ổn định hay ít nhất là ít giao động như tiền USD, vàng, bạc v.v. Nói cách khác stablecoin là một phiên bản bằng đồng coin kỹ thuật số của các giá trị này.

Có thể thấy là các đồng tiền mã hóa phổ biến hiện nay như Bitcoin, Etherium, Ripple, Litecoin, Bitcoin Cash, Monero v.v. không phải là stablecoin vì giá trị của nó không neo vào một tài sản cụ thể nào và giá của chúng giao động liên tục và giao động rất nhiều. Thí dụ như Bitcoin có ngày tăng hoặc giảm vài chục %.
Trong tương lai nếu đồng Libra của Facebook hay JPMcoin của JP Morgan nếu được ra đời thì đây sẽ là nhưng đồng stablecoin do các công ty hay ngân hàng tư nhân phát hành. Ngoài ra rất nhiều chính phủ như Trung quốc, Hàn quốc, Thụy Điển, Singapore v.v. đang chuẩn bị phát hành tiền mã hóa riêng của họ thì nhiều khả năng đây sẽ là những đồng stablecoin phát hành bởi nhà nước vì các đồng stablecoin này có xu hướng neo vào đồng tiền fiat đang lưu hành của các nước đó.

4. Tại sao FSB lại muốn cấm riêng stablecoin?

Lý do mà FSB đưa ra để đề nghị cấm stablecoin là nguy cơ lũng đoạn tiền tệ, ảnh hưởng đến điều hành của ngân hàng, hoạt động không phép v..v. nói chung là không rõ ràng lắm. Thực ra không chỉ FSB mà các tổ chức tài chính, các cơ quan quản lý, các chính phủ nói chung đều không thích tất cả các loại tiền mã hóa phi tập trung, các loại tiền mã hóa mà chủ nhân của chúng là ẩn danh, không thể biết là ai (tức không có KYC) và giao dịch của chúng không kiểm soát được do đó có thể bị lợi dụng để rửa tiền (AML) hay tài trợ khủng bố (FT) hay các hoạt động phi pháp khác. Hội nghị G20 năm ngoái, Hội nghị Ủy ban Châu Âu, Tòa án châu Âu… cũng đã có kết luận về tiền và tài sản mã hóa, theo đó một đồng tiền mã hóa chỉ có thể được chấp nhận nếu như có định danh sở hữu (KYC) và chính sách AML/AFT. Vấn đề hiện nay là phải luật hóa và thực thi các chủ trương này ở các nước.

Các đồng coin phi tập trung không có KYC, không tuân thủ AML/AFT hiện vẫn đang hoạt động không có giấy phép ở hầu hết các nước mà không bị xử lý mạnh vì nó đã thành một hệ thống quá lớn và các nước cũng chưa có luật pháp rõ ràng về vấn đề này. Tuy nhiên có thể thấy là tương lai các đồng coin kiểu này không rõ ràng vì với xu thế hiện nay của thế giới, những coin phi tập trung này sẽ không bao giờ xin được giấy phép hoạt động công khai, minh bạch.

Không phải FSB ghét riêng stablecoin mà chẳng qua là những đồng coin kia nhiều quá, lớn quá (thế lực đứng sau chúng mạnh quá) lại là coin phân tán không quản lý được, tóm lại là chưa thể làm gì được chúng nên đành “không làm gì được thì tha làm phúc”. Còn đối với stablecoin mà đa số chúng là coin tập trung, do một công ty hay tổ chức phát hành, tức là loại “có tóc để nắm” thì FSB có thể đề nghị xử lý được. Đây có lẽ là lý do chính lần này FSB chỉ đề cập tới stablecoin.


5. Việc cấm stablecoin có ảnh hưởng tới Onecoin không?

Như phân tích trên đây, lần này các đồng coin phi tập trung tạm được FSB “tha làm phúc” tuy nhiên một khi stablecoin bị cấm thì hoạt động của thị trường tiền mã hóa sẽ gặp rất nhiều khó khăn vì hiện nay việc dùng stablecoin để buôn bán crypto đã trở thành phổ biến, có doanh số lớn. Nếu không có stablecoin, quy trình trading coin có thể sẽ phải quay lại như trước đây với nhiều rủi ro hơn, chi phí cao hơn.

Tuy không nói ra nhưng đề xuất của FSB lần này rõ ràng đã gián tiếp tôn vinh Onecoin là đồng tiền có tầm nhìn xa, đã chuẩn bị trước từ lúc ra đời cả KYC lẫn chính sách AML/AFT để có thể phù hợp với xu thế minh bạch, hợp pháp hóa đồng coin nhằm trở thành một đồng tiền mã hóa đích thực được thế giới chấp nhận và sử dụng.

Với những phân tích trên có thể thấy Onecoin đã được chuẩn bị tốt như thế nào, Onecoin sẽ chắc thắng như thế nào, tuy nhiên Onecoin vẫn phải chờ các nước luật hóa chủ trương về tiền mã, tài sản mã hóa. Đến lúc đấy thì Onecoin mới có thể xin được giấy phép cho sàn giao dịch, được các ngân hàng TW ủng hộ. Chắc thì phải chậm, tuy nhiên cũng đáng để chờ đợi.

Nguyễn Tiến Dũng
Ngày đăng 22/04/2020
[fsb de xuat cam stablecoin].

No comments:

Post a Comment